أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

412

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

اين امر دلالت دارد . كلئوپاترا رنگ خاكسترى متمايل به سياه را نيز به آن مىافزايد . پولس مىگويد كه جانشين آن اندرونهء سرگين غلتان مرده است . ابن ماسويه مىگويد كه جانشين آن ، نيم وزن فلفل [ سياه ] يا وج به مقدار برابر است . نيز جانشين آن ، فلفل [ و ] نيم [ وزن ] وج است . نيز مىگويد : دو جزء وج ، و در پى آن مىافزايد اگر نتوان [ جند بيدستر ] خوب پيدا كرد ، آن‌گاه وج به مقدار برابر را در همهء داروها جانشين آن مىكنند . اما در « بادهاى » مفصل‌ها 18 - نيم وزن وج و نيم وزن فلفل سياه ، و براى تحليل [ خلطهاى ] لزج - [ به وزن ] برابر فلفل و [ به وزن ] برابر زرنباد . ( 1 ) . از گند بيدستر فارسى - « خايه‌هاى بيدستر » ( I , Vullers ، 532 ) - يك جفت غدهء مشكى بيدستر نر . ( Castor fiber L . ) ؛ ديوسكوريد ، II ، 25 ؛ سراپيون ، 291 ؛ ابو منصور ، 120 ؛ ابن سينا ، 139 ؛ غافقى ، 228 ؛ ميمون ، 79 . ( 2 ) . دله ، قس . I , Vullers ، 897 . ( 3 ) . در اينجا دومين افتادگى در نسخهء الف به پايان مىرسد ؛ نك . شمارهء 229 ، يادداشت 3 . ( 4 ) . الحيتان جمع الحوت . ( 5 ) . اين جمله در ديوسكوريد نيست و در ابن بيطار ، جامع ، 171 وجود دارد . ( 6 ) . سپس : وسمر ( ؟ ) . ( 7 ) . نسخهء الف : اوريس ، بايد خواند اورخيس - يونانى . ( 8 ) . قسطوريون - يونانى ، ديوسكوريد ، II ، 25 . ( 9 ) . نسخهء الف : اشكركاردى ، بايد خواند اشكىگاردى ، قس . بر بهلول ، 17 308 ؛ نسخهء فارسى : اشكپكاردا . ( 10 ) . خزميان ، قس . I , Vullers ، 688 . ( 11 ) . حزدونيك . ( 12 ) . ويدستر ، همان بيدستر است ، I , Vullers ، 1435 . ( 13 ) . هزدفوست ، از هزد - بيدستر و پوست . ( 14 ) . نسخهء الف : هزدو ، بايد خواند هزدمو . ( 15 ) . هزد گند ، قس . II , Vullers ، 1453 . ( 16 ) . نسخهء الف : كندشير ، نسخهء فارسى : كندستر . ( 17 ) . تمر الازاد الكبير ، I , Dozy ، 19 : الرطب الازاد - نوعى خرماى بسيار خوب . نسخهء فارسى : انجير بزرگ و سياه . ( 18 ) . رياح المفاصل - روماتيسم مفصلى ، I , Dozy ، 566 .